Portal Literacki - Fabrica Librorum. Literatura: wiersze, opowiadania, felietony, eseje

Autor: ryszelie

Kalasanty Świerk, poszukiwacz listów zagubionych, patrzył w zamyśleniu na talerz zupy pomidorowej z ryżem. Talerz znajdował się na poplamionej sosem pieczarkowym ceracie w truskawki. Stół, jak większość mebli w barze mlecznym „Jagienka”, kulał na jedną nogę. Tu była to noga przyokienna.
Świerk przychodził do baru codziennie. Początkowo wchodził by słuchać historii, które być może naprowadzą go na trop nieodkrytej jeszcze, schaszczałej, skrzynki pocztowej. Szukał początków, wątków, punktów zaczepienia, by potem rzucić się w wir akcji i znaleźć kolejny list, który nie trafił o czasie do adresata.
Zupełnie mimochodem, tak się przysłuchując, podgadując, czerpiąc informacje i nawlekając je na niteczki pamięci, skojarzeń, faktów, mitów, itd. polubił zapach zupy pomidorowej. Zasmakował w podwójnych ruskich z kefirem. Kolor kompotu z truskawek działał na niego uspakajająco a smak podrywał do dalszego działania.
Kalasanty jadał więc obiady w barze mlecznym „Jagienka” między czternastą a piętnastą, z wyjątkiem sobót i niedziel, bo wtedy jadał między trzynastą a czternastą. Smakował, słuchał, wiódł rozmowy i był.
Teraz zamyślony. Spotkanie z Gniewościskiem Szponderem podziałało na niego zadumująco. Dumał więc nad ludzką naturą, pazernością cywilizacji, problemami zdrowotnymi Fidela Castro, problemami rasowymi w Nowym Orleanie, a zupa pomidorowa stygła. W niej stygł ryż.
Kalasanty najpierw poczuł, a dopiero potem zobaczył, siadającego przy jego stoliku mężczyznę. Świerk wyczulony był bowiem na krzywdę ludzką, a ten mężczyzna musiał być skrzywdzony okrutnie, bo śmierdział bardzo. Czosnkiem, cebulą, rybami, starym salcesonem oraz zgniłymi skórkami pomarańczy.
Ubrany był w jeden łachman, który workiem pokrywał go od stóp do głowy. Bez oddzielania rękawów, nogawek czy wcięcia w talii. Bezkształtny ubiór pokrywał postać niskiego wzrostu, łysą na głowie i bujnie owłosioną na brodzie, gdzie wiła się broda.
Z obawy, by nie dostrzec, czy coś się też wije w brodzie, Kalasanty spojrzał mężczyźnie w oczy. Niebiesko zamglone już porannym winem. A teraz wpatrzone w talerz zupy, który stał przed Kalasantym.
Spojrzenie miało typowy charakter żebraczo – żądalny. Kalasanty nie mógł mu odmówić.
Podsunął talerz mężczyźnie. Mężczyzna z ochotą talerz przyjął. Zaczął jeść. Ryż. Wyławiał go z zupy, dmuchając w łyżkę osuszał z pozostałości po cieczy pomidorowej, i zjadał. Powoli. Bardzo.
Dopiero po chwili Kalasanty spostrzegł, że powolność ta spowodowana jest tym, że mężczyzna zatrzymywał ryż przed zębami, a następnie wsysał go sobie w usta przez wąską szczelinę między zębami. Ziarenko po ziarenku.
Kalasanty patrzył zafascynowany. Po chwili stał przed nim talerz zupy bez jednego ziarenka ryżu.
- Już – odpowiedział mężczyzna w worku.
- Widzę – odpowiedział Kalasanty.
- Co?
- Widzę, że pan zjadł cały ryż.
- I co z tego?
- Jak to? Powiedział pan, że już, ja na to, że widzę, że zjadł pan cały ryż, więc czemu mnie pan pyta „co?”, skoro pan pierwszy powiedział już, ja tylko potwierdziłem.
Workowaty patrzył na niego dziwnie. Kalasanty poczuł się nieswojo.
- Co? – zapytał cokolwiek niepewnie, i ledwo to powiedział, to już był zły, że konwersacja ledwo się rozpoczęła a już utknęła na miałkich „cowaniach”. – Coś nie tak?
Workowaty wyciągnął rękę. Spod mankietu błysnęła wypielęgnowana dłoń, paznokcie po manicure i na palcu serdecznym sygnet. Złoty.
- Już czas się przedstawić. Atanazy Abażur.
Kalasanty wziął jego rękę w swoją, uścisnął.
- Kalasanty Świerk.
- Wiem.
Kalasanty zdziwił się. Nawet trochę wzruszył. Znają go.
- Pan mnie zna?
- Słyszałem.
- O!
Zdziwienne „O!” zawisło nad stołem. Kalasanty widział je jako otwarcie do dalszej rozmowy, jako oczekiwanie na kolejny zestaw pytań, podziwów, wynurzeń, jako ochotę do ciągnięcia tego wątku dalej. Atanazy widział w nim samogłoskę, która jest kolejną literą, która ma prowadzić go do celu. Zdań, które wyłuszczą sens tego spotkania.
- Szuka pan zagubionych listów...
Kalasanty kiwnął głową.
- Znajduje je pan, dostarcza na pocztę, oni dostarczają adresatom...
Kalasanty kiwnął głową.
- Czasem znajduje pan w skrzynkach starych, czasem u listonoszy, czasem w piwnicach, czasem na strychach, pod mostem, na dnie rzek...
Kalasanty kiwnął głową.
- Musi pan znaleźć list wysłany do mnie.
Kalasanty kiwną głową.
- Już.
- Widzę – odpowiedział machinalnie Kalasanty. Od razu też poczuł, że znów jest na początku, a chyba powinien być znacznie dalej. – Przepraszam.
- Za co? – zdziwił się Atanazy.
- Nie wiem. Proszę dać mi chwilę.
Atanazy dał. Nawet kilka chwil. W czasie tych chwil Kalasanty przypomniał sobie całą rozmowę, od pierwszego ziarenka ryżu do ostatniego „chwilę”, przecedził, odrzucił „cowanie” i „o!” oraz własne myśli nieskromne, włączył analityczny umysł poszukiwacza i już był gotów. Jeszcze. Mankiety wygładził. Kanty wyprostował. Już.
- Skąd pan wie, że list do pana nie dotarł?
- Bo dotarł pierwszy.
- Proszę?
- Dotarł do mnie pierwszy list, który zapowiadał przyjście listu kolejnego.
- Czy to było pismo urzędowe, wiarygodne?
- Nie urzędowe. Wiarygodne.
- Na czym pan opiera jego wiarygodność?
- Bo się spełniło.
- Co?
- No właśnie... – Atanazy westchnął. Musi to opowiedzieć. Znów.
Opowiedział.
Atanazy Abażur pracował jako kierowca karetki pogotowia w Szpitalu dla Niespokojnych. Praca była ciężka, stresująca, słabo płatna. Przez żonę i dwójkę dzieci zmuszony by zarabiać popełnił dwa czy trzy telefony do zaprzyjaźnionych firm pogrzebowych.
Nie patrzył w lusterko wsteczne, nie pytał czemu czasem każą jechać szybciej a czasem całkiem powoli i jeszcze na dodatek skręcić dwa razy nie tam gdzie trzeba. Starał się robić swoje, nikomu nie przeszkadzać, czasem prezent dla domowników zrobić. Wiedział, że z pracą ciężko, więc trzymał się jej jak mógł pazurami.
Choć uwierało go takie życie. Piło w podeszwy. On też czasem wypił za dużo. Za kółko wypity nie siadał, tylko żal w nim większy do świata rósł – że Kubica w BMW, że Rasiak w drugiej angielskiej, że Gosiewski perony buduje, że poetów tylu w internecie, każdy ma swoją stronę, a on – w karetce jeździ. Zwykły taki żal w kieliszku przelewał jak każdy.
Zalany wtedy wracał z baru „Meduza”. Na piechotę, po dyżurze, do domu, gdzie już nie za bardzo czekali. Zanurzył się w wilgotną, ciemnistą parabolę bramy, potem dalej, te kilkanaście kroków, już był za drzwiami kamienicy. Teraz tylko na drugie piętro, jeszcze 28 schodów, trzymając się poręczy, tak łatwiej.
Przed ta drogą jeszcze się zatrzymał, nabrał powietrza, poszukał wzrokiem punktów oparcia dla swojej chwiejności. Uśmiechnął się nawet, że to takie metaforyczne. Błysnęło bielą.
W skrzynce na listy. Dziwił się, że żona nie wyjęła, że nikt nie ukradł włamując się do skrzynki, że tak leży i świeci na biało. Wokół ciemno – a list jasny.
Na skrzynce były ślady, jakby ktoś chciał otworzyć, rysy po śrubokręcie, wygięta blacha. Zamek wytrzymał. Normalnie – byle zahaczyć, szarpnąć i już otwarte, a tu nie, nie dał się. List był.
Wziął. Spojrzał. Kiedy spoglądał, to pomyślał – „głupiś, przecież ciemno, co zobaczysz?”. Ale zobaczył, adresat wyraźny: Atanazy Abażur, adres: Uklejna 7/6. To on. Do niego.
Wystraszył się. Nie żeby sąd czy prokuratora, żeby policja albo urząd skarbowy. Atanazy poczuł strach ze zdziwienia. List ten czekał na niego, wyraźnie na niego, nie dał się wziąć nikomu innemu. Włożył list do kieszenie koszuli, pod sweter. Poszedł na górę. Na pierwszym piętrze zapomniał.
List przypomniał o sobie koło południa, jak tylko się obudził. W swetrze spał, na fotelu, w dużym pokoju. W ręku trzymał pilota od telewizora, na kolanach rozścielona gazeta, obok, na stoliku, dwa zimne kotlety mielone z buraczkami. W domu cicho. Żona gdzieś, dzieci gdzieś. Nie wiedział. Paliło go w piersi.
Kac, zgaga. Odruchowo sięgnął, żeby pomasować, potem wstać, zapić. Pod dłonią zaszeleściło. Papier. List. Przypomniał.
W dzień już tak nie świecił, tylko mrugał. Jak lampka kontrolna. Nie na czerwono oczywiście, ale tak się mienił w słońcu, które wdzierało się zza firanek, błysnął jaśniej, ściemniał, zbłysnął, zblakł, tak na zmianę.
Poczuł znów lekką obawę, nie ten strach co wczoraj, widać po pijaku łatwiej wierzyć w bajdy, w zmory, w diabły i siły nadprzyrodzone, ale obawę właśnie. Może mu i ręka drgnęła, może palec się omsknął, ale kopertę rozerwał.
Papier był biały, zblakły nawet. Na papierze napisane. Atanazy przeczytał.
„Ta wiadomość jest początkiem zmian w Twoim życiu. Więcej dowiesz się z kolejnego listu, który niebawem trafi w twoje ręce. Jedno tylko wiedz – to będą zmiany na lepsze, na najlepsze... Będziesz wielki, Atanazy...”
„Będziesz wielki, Atanazy”. Te słowa pulsowały mu w skroniach.
„Będziesz wielki, Atanazy”. Jakoś tak, po prostu, uwierzył w słowa.
Poczuł się dziwnie. Lepiej. Wygładzony. W duszy. W ciele. Ręka, która trzymała dłoń zadrżała. Drżenie to zaczynało się, szeleszcząc muzycznie, w papierze, biegło przez palce, dotykało przedramienia, gasło. Potrwało chwilę, ucichło.
Ręka była już inna. Delikatniejsza, jakby wydepilowana, zniknęły grube węzły żył oraz owłosienie. Dłonie wyszczuplały, palce się wydłużyły, paznokcie wyglądały jak po manicure. Na palcu serdecznym błysnął złoty sygnet.
Zaklął – „kurwa mać!”. To znaczy chciał zakląć, bo zamiast kurwymaciowej z jego ust popłynęło przyjemnym basem:
Freude, schöner Götterfunken
Tochter aus Elysium,
Wir betreten feuer-trunken,
Himmlische, dein Heiligtum!

Deine Zauber binden wieder
Was die Mode streng geteilt;
Alle Menschen werden Brüder,
Wo dein sanfter Flügel weilt – idealnie w rytm muzyki Beethovena. Oszołomiony rozejrzał się po pokoju. Wszystko było jak przed chwilą, ciasne M, kotlety, gazeta, pilot, skarpetki pod fotelem. Tylko on miał inną rękę i śpiewał po niemiecku.
„To takie mają to być zmiany?” – pomyślał Atanazy – „O ja pie....”
Coś jednak w głowie mu przeskoczyło i zaczął sobie przypominać, że pod wpływem pierwszym rzymskich inspiracji zbudował Bramante niewielki kościółek przy San Pietro in Montorio, tak zwane Tempietto. Brunelleschi, Alberti, Sangallo, podobnie zresztą jak i inni włoscy architekci XV wieku, akcentowali silniej płaszczyzny niż samą bryłę budynku. Tempietto jest pierwszym we Włoszech dziełem o bryle budowlanej harmonijnie rozwiniętej. Świątyńka ta, w kształcie walca otoczonego kolumnadą, przypomina model dawnej rotundy. Zatrzymał myśli oszołomiony.
No nie. To ma być tak?
Kalasanty Świerk słuchał oszołomiony.
- I co? Co dalej? Czemu pan tak...
Wskazał dłonią dziwny strój Atanazego. Atanazy westchnął.
- Z wszystkim mi się tak robi. Wkładam marynarkę, koszulę, dres – wszystko przerabia się na worek. Traci kolory. Śmierdzi. Ile razy bym się nie kąpał – zawsze śmierdzę! Człowieku!!!
Ostatnie słowo zabrzmiało poniekąd dramatycznie.
- Straciłem pracę, bo jak może brudny śmierdziel być kierowcą karetki? Na dodatek nie wiadomo, kiedy wystrzeli Szekspirem, Schopenhauerem czy Asnykiem, zagada po węgiersku czy w suahili. Po co ktoś taki w służbie zdrowia? Żona zabrała dzieci i odeszła – nie mogła się ze mną dogadać. Dzieciaki patrzyły jak na dziwadło. Lump z jedną ręką jak szlachcic. Myć jej nie muszę – a zawsze czysta. Ubabram ją w najgorszym świństwie – ona zawsze pachnie. Tylko trzeba się dobrze pochylić i nawąchać, bo tak, to inny smród zabija. Roboty żadnej. Staję czasem na ulicach i jak mnie najdzie, to śpiewam arie operowe. Ludzie czasem grosz wrzucą. Niekiedy koledzy wino postawią, gdy ubawię ich czymś, zawzruszę. Dziś np. „Pana Tadeusza” w całości raczyłem był im wyprezentować.
Zamikł. Odetchnął. Zakontynuował.
- Dużo sobie pomyślałem przez ten czas, choć wie pan, nie za bardzo potrafię kontrolować te dziwne natchnienia i o myślenie normalne mi ciut trudno, i doszedłem do wniosku, że ja jestem taki osobnik pośredni, larwa. Rozumie pan?
- Nie.
- Zrozum pan. Pierwszy list – zapoczątkował przemiany. Zaczęło się zmieniać we mnie, zaczęło od ręki, poszło trochę w umysł, ale chaotycznie, bezsensownie. Drugi list rozwinąłby te zmiany, uprządkował. Trzeci – by je zakończył. Pal sześć ten ostatni, nie muszę być skończenie doskonały, ale... Ale ten drugi... Żeby choć nie śmierdzieć, żeby jakoś tak... Normalniej...
Urwał nagle, uważnie popatrzył na Kalasantego.
- I jeden z nas - to jestem ja,
którym pokochał. Świat mi rozkwitł
jak wielki obłok, ogień w snach
i tak jak drzewo jestem prosty.

A drugi z nas - to jestem ja,
którym nienawiść drżącą począł,
i nóż mi błyska, to nie łza,
z drętwych jak woda oczu.

A trzeci z nas - to jestem ja
odbity w wypłakanych łzach,
i ból mój jest jak wielka ciemność
W oczach Atanazego zapalił się nagle płomień, który zgasł, gdy skończył recytację. Cały bar „Jagienka” słuchał tej deklamacji, wszyscy oderwali się od talerzy, gdy rozbrzmiał głos Abażura, który w tym momencie był bardziej głosem Holoubka, ale wychodził wszak z ust Atanazego.
- O ja cież nie pierdolę... – wyszeptał Kalasanty Świerk.
- No! – potwierdził Atanazy Abażur, kiedy ucichły już wszystkie brawa.
Świerk patrzył na niego zafascynowany.
- I w żaden sposób pan tego nie kontroluje?
- Trochę. Ciężko to ogarnąć. Trochę kombinuję.
- I jak?
- Coś jest z tym sygnetem.
- To znaczy?
Abażur pochylił się nieco nad stołem.
- Jak sygnet trzymam przy prawym oku, to wyrzucam z siebie teksty bardziej filozoficzne, jak po lewej, to tak bardziej idę w historię sztuki, a jak między oczami, to dramaty. Proza jest przy lewym uchu.
- A poezja?
- Z tą jest różnie. Teraz akurat przy piersi rękę miałem. Ale wie pan, jak chodzę, to ręka mi wie pan gdzie dynda... Jakie ja wtedy teksty recytuję!!! Ech... Wstyd między ludzi iść...
Zamilkł. Milczał też Kalasanty Świerk. Jeden czekał na decyzję, drugi ważył ja w sobie. Kalasanty nagle ożywił się.
- A ten ryż?
- Co ryż?
- Czemu pan tak osobno, ziarenko po ziarenku, z zupy wyjada?
- Aaaa... Ja tak od dzieciństwa mam... I chciałem jakoś rozmowę zagaić. No i faktycznie – głodny byłem.
- Acha....
Achanie przeszło w ciszę. Kalasanty Świerk przerwał ją szurnięciem krzesła. Atanazy podniósł na niego spojrzenie. Mina Kalasantego lśniła uroczyście.
- Pomogę panu.
Atanazy odetchnął z ulgą. Aż pokraśniał.
- Dziękuję! Dziękuję z całych sił!!!
Swoją wypielęgnowaną ręką sięgnął po dłoń Kalasantego i zaczął ją ściskać, ściskać z całych sił. Aż Kalasanty wrzasnął z bólu. Atanazy dłoń puścił, ale po policzkach nie przestawały mu płynąć łzy wzruszenia.
Wiwatom w barze „Jagienka nie było końca.

Dzieła wybrane

Nowe recenzje

Online

NA FORUM

Autorzy polecani

PROZA - najnowsze teksty

POEZJA - najnowsze teksty

PRYWATA

Zostań Sponsorem


Strona główna Twoje konto Teksty Dzieła wybrane Dzieła zebrane Recenzje Książki Autorzy Wydawcy Recenzenci Kategorie Wyślij tekst Wyszukiwanie Ludzie Portal REGULAMIN Komunikaty redakcji O oznaczeniach tekstów Napisz do redakcji Statystyka strony Top 30 Reklama w portalu Forum Wyślij tekst Nowości SZUKAJ